Machu Picchu Antik Kenti – İnkalar’ın Efsanevi Mimarisi

Machu Picchu antik kenti, And Dağları’nın bir dağının zirvesinde, 2.430 m yükseklikte, Urubamba Vadisi üzerinde kurulmuştur. Peru’nun Cusco Şehrine 88 km mesafede bulunur. Şehir, İnkalı bir hükümdar olan Pachacutec Yupanqui tarafından 1450 yılları civarında inşa ettirilmiştir. İspanyol istilacılar 1532 yılında buraları işgal ederken sık dağlar arasında kalmış bu şehir, istilacılar tarafından fark edilmemiş ve bu sayede zarar görmemiştir. Şehrin inşası tamamlandıktan kısa süre sonra yayılan çiçek hastalığı salgını nedeniyle şehir terkedilmek zorunda kalınmıştır.

Machu Picchu 200’den fazla merdiven sistemiyle birbirine bağlı olan taş yapıdan oluşur. Şehrin 3000 basamağı bugün hala gayet iyi durumdadır. Ayrıca hemen yanında Huayna Picchu isminde 2720 metre yüksekliğinde bir dağ bulunur. Bu dağa giden patika yol Machu Picchu’dan bakılınca görünemeyen gizli bir geçit şeklindedir ve tırmanış yaklaşık 2 saat sürer. Huayna Picchu’nun zirvesinden tüm Machu Picchu şehrini ve çevreyi 360 derece gözlemlemek mümkündür.

Gelgelelim bu efsanevi şehrin ne için bu kadar yüksek bir araziye inşa edildiği konusuna. Machu Pıcchu insanlığın en büyük mimari başarılarından biri olarak sayılmaktadır. And dağları boyunca yüksek bir uçurumda, dar bir tepenin üzerinde bulunan yapının manzarası da oldukça büyüleyicidir. Fakat bu yerleşim yerinin neden bu kadar yüksekte olduğu bilim insanlarınca bir soru işaretiydi ancak birtakım yanıtlar bulmayı başardılar. Bunlardan son dönemlerde önemini koruyan kısmını derledik:

Öncelikle bu yapının konumun altındaki fay hatları ile bir bağlantısı olabilir. 23 Eylül 2019’da Phoenix’te GSA yıllık toplantısında Rualdo Menegat, Rio Grande Do Sul Brezilya Federal Üniversitesinde yaptığı jeoloji araştırmaları sonucu İnkalar’ın Machu Pıcchu’yu bu faylara rağmen kasten inşa ettiklerini detaylı araştırmaları sonucu sundu.

”Eğer alt katman kırılmadıysa yüksek bir dağa böyle bir yapıyı inşa etmek imkânsız olurdu.” diye söz eden Menegat, uydudan alınan görüntülerle, bu yapının altında bulunan fay kırıklarının geniş bir haritasını çıkardı. Faylar Machu Pıcchu’nun altında büyük bir ‘X’ şeklini oluşturmakta ve şehrin yapısı da -tarım arazileri, kentsel yapılar- tamamiyle bu ‘X’ e göre düzenlenmiş vaziyette bulunuyor.

Bunun üzerine Menegat, ”Kentin düzeni açık bir şekilde yerleşim yerinin altında yatan kırıkları yansıtır.” demiştir. Diğer antik İnka şehirleri de bu büyük fay hatlarının kesişim yerlerinde bulunmaktadır. Menegat’ın sonuçlarına göre Machu Pıcchu’nun bu efsanevi yapısında yer altında yatan fay hatlarının önemi büyüktür. Ayrıca burada bulunan evlerin inşası o kadar kuvvetlidir ki, yapıların arasından bir kredi kartı kaydırmak bile mümkün değildir. İnkalar bu sağlam yapıları inşa ederken faylardan elde edilen malzemeleri fazlaca kullanmıştır.

Şöyle ki kayaları delmek epeyce zor bir iştir, ancak bu ortam fay sayesinde kayaların kırılmalarını doğal bir şekilde gerçekleşmektedir. Devamında da bu kayalar usta kaya işçileri İnkalar’ın elinden geçerek binlerce yıllık bu şehri meydana getirmiştir. (Oysa bazı bilim insanlarına göre buradaki kayalar raylı sistemlerle zirveye çekilmiştir) Kayaların yanı sıra fayların şehir için bir başka faydası da su kaynaklarıydı. Hem fay kırıklarından çıkan sular hem de yağmur ve kar suları bu kırıklar sayesinde doğal bir kanal görevi görüp su ihtiyacını karşılayabilirdi.

Kırılmış bu fayların üzerine kurulan devasa şehir için harcanan eforun 3’te 2’sinin yer altı drenajlarının yapılmasında kullanıldığını ve fayların şehrin korunmasında çok büyük önem taşıdığını söyleyen Menegat şöyle ekliyor;

”Machu Pıcchu açık bir şekilde bize gösteriyor ki İnka uygarlığı bir kırık kaya uygarlığıydı”